ويژگي هاي چربي مورد استفاده در جيره دام و طيور

ويژگي هاي چربي مورد استفاده در جيره دام و طيور

 

از چربيهاي غير قابل استفاده در تغذيه انسان مي توان بعنوان منبع انرژي براي تغذيه دام و طيور استفاده نمود . معمولا هر گرم چربي خالص 3/9 كيلو كالري انرژي توليد مي كند و در مقايسه با ساير مواد انرژي زا چربيهاي قابل هضم 35/2 برابر بيشتر از كربو هيدراتها و پروتئين هاي قابل هضم انرژي توليد مي كند . اين گونه مواد قابليت هضم را بالا برده و اشتهاي حيوان را زياد مي كند .
علاوه بر اين چربيها داراي مقادير قابل توجهي اسيد لينولئيك و ويتامين هاي محلول در چربي مي باشد كه از نظر تغذيه بسيار حائز اهميت است . با توجه به مراتب فوق چنانچه استفاده از چربيها به طور صحيح صورت گيرد افزودن مقداري از آن به جيره غذايي مقرون به صرفه خواهد بود .

چربيهاي مورد استفاده در تغذيه دام و طيور از دو منشا به دست مي آيند :
1- منشا حيواني : عبارتست از چربي كه از لاشه حيوانات در كشتارگاهها پس از فرايند صنعتي به صور مختلف مورد مصرف قرار مي گيرد .
2- منشا گياهي : عبارتست از اسيدهاي چربي كه از مراحل تصفيه كارخانجات روغن نباتي به دست مي آيد .

ويژگيهاي فيزيكي :
1- بر حسب منشا و نوع چربي رنگ آنها فرق مي كند . رنگ چربيهاي حيواني از سفيد تا قهوه اي روشن متفاوت است در صورتيكه رنگ اسيدهاي چرب آزاد گياهي قهوه اي تيره است .
2- چربي مورد استفاده بايد داراي بوي مخصوص به خود بوده و عاري از بوي تند و فساد باشد .


ويژگيهاي شيميايي چربي حيواني

2 حداكثر درصد وزني رطوبت
40 تا 50 درجه سلسيوس نقطه ذوب
5/2 حداكثردرصد موادغيرقابل صابوني
90 حداثردرصداسيدچرب(خلوص)
1 حداكثرموادغيرمحلول
10ميلي اكي والان در كيلوگرم حداكثرعدد پراكسيد
32 تا 48 عدد يدي
193تا202 عدد صابوني


ويژگيهاي شيميايي اسيد چرب

5/1 حداكثر درصد وزني رطوبت
90 حداثردرصداسيدچرب(خلوص)
50 حداكثر درصد وزني اسيدهاي چرب آزاد
1 حداكثرموادغيرمحلول
4 حداكثردرصد موادغيرقابل صابوني
10ميلي اكي والان در كيلوگرم حداكثرعدد پراكسيد


* افزودن آنتي اكسيدهاي مجاز ضروري مي باشد.

سيلو

سيلو

مواد سيلويي از تخمير كنترل شده محصولات زراعي مطلوب توليد مي گردد . به عمل مزبور سيلو كردن و به مخزن مواد كه مورد استفاده قرار مي گيرد سيلو اطلاق مي شود . مواد سيلويي سالهاي زيادي است كه به عنوان خوراك دام مورد استفاده نشخواركنندگان قرار مي گيرد .

برخي جوانب مديريتي توصيه شده براي ايجاد يك سيلوي مناسب عبارتند از :

1. خرد كردن علوفه به قطعات كوچك

2. پر كردن سريع سيلو

3. انبار كردن در سيلوي با شرايط مناسب

4. پوشاندن سيلو با يك روپوش سنگين پلاستيكي

فرايند تخمير مواد سيلويي :

فرايند تخمير چهار مرحله دارد . مرحله اول از زمان سيلو كردن تا تكميل تخمير هوازي مي باشد . در اين مرحله اكسيژن و حرارت توليد مي شود . طولاني شدن اين مرحله ضايعات ماده خشك و امكان صدمه حرارتي را افزايش مي دهد . مرحله دوم با آغاز توليد اسيد استيك شروع و به كاهش PH از 6 به 6/4 منجر مي شود . مرحله سوم به نشكيل اسيد لاكتيك و كاهش تدريجي درجه حرارت علوفه م حصول PH پايدار منجر مي شود . مرحله چهارم بيانگر يك علوفه سيلو شده پايدار است .

افزودني هاي سيلويي :

افزودني هاي سيلويي فراورده هايي هستند كه ارزش غذايي سيلو را بهبود مي بخشد . اين افزودني ها غلات ( 50 كيلوگرم در تن ) آب پنير ( 10 كيلوگرم در تن ) و ملاس ( 10 كيلوگرم در تن ) مي باشد كه فراهم كننده منبع كربوهيدراتهاي قابل تخمير هستند . افزودن كربوهيدراتها ارزش غذايي علوفه را بهبود مي بخشد .

اصول نگهداري سيلاژ :

تخمير مواد سيلويي بايد در محيطي كم اكسيژن انجام شود در غير اين صورت سيلاژ فاسد و استفاده نشدني خواهد بود . ميزان اكسيژن محيط با استفاده از مخازني مانند سيلوهاي برجي و سيلوهاي زميني محدود مي شود .

روش هاي جديد سيلو سازي در برگيرنده استفاده از كيسه هاي پلاستيكي است كه مي توان آنها در هر نقطه مناسب قرار داد . براي كم كردن اكسيژن محيط و ايجاد تخمير خوب فشردن كامل علوفه سيلويي ضروري است . چنانچه اسيد كافي توليد شود و سيلو دست نخورده باقي بماند سيلاژ براي مدت نامحدودي قابل نگهداري است .

ارزيابي كيفيت سيلاژ :

سيلاژ خوب بايد بدون كپك ، بوهاي تند و نامطبوع مانند بوي آمونياك و اسيد بوتيريك يا تنباكو باشد . سيلاژ علوفه اي سبز رنگ باشد و قسمت هاي قهوه اي يا سياه رنگ نداشته باشد . بافت سيلاژ نرم باشد و در دست لزجي احساس نشود . در يك سيلاژ خوب PH برابر 2/4 يا كمتر ، ميزان اسيد بوتيريك كمتر از 1/0 % و ميزان ازت فرار كمتر از 11 % كل ازت موجود باشد . افزودن 5/0 تا 1 % سنگ آهك يا نمك هاي كلسيمي ديگر با سيلاژ حالت بافري ايجاد مي كند و موجب توليد مقدار شايان توجهي اسيد لاكتيك مي شود .

توصيه براي گاودارها در فصل گرما

 توصيه براي گاودارها در فصل گرما

1. براي گاوها و بر روي آخورها سايه بان تعبيه كنيد تا از تابش مستقيم خورشيد در امان باشند .

2. در اطراف گاوداري درخت بكاريد و از هواكش ها براي تهويه هوا در جايگاهها استفاده نماييد .

3. آب تازه و آزاد در اختيار دامها قرار دهيد .

4. از مه پاش براي خنك كردن گاوها استفاده كنيد .

5. پنجره هاي ديوار جايگاههاي نگهداري دامها را براي تهويه بهتر باز نگه داريد .

6. غلظت انرژي را در جيره غذايي افزايش دهيد .

7. تعداد آبخوريها را زياد كنيد .

8. بيشتر خوراك گاوها را در اوقات خنك شبانه روز تغذيه كنيد .

9. ميزان بافر را در جيره غذايي متناسب با سطح مواد مغذي افزايش دهيد

10. محيط استراحت گاوها را خنك و آراو نگه داريد .

11. به مخلوط كردن كامل خوراك دقت كنيد .

12. با توجه به تغيرات اسيدي شكمبه به سلامت سم گاوها توجه بيشتري نماييد .

13. از چربي ها در تغذيه گاوهاي شيري استفاده كنيد .

14. پتاسيم را 5/1 % ، سديم را 4/0 % و منيزيم را 3/0 % در جيرا بالا ببريد.

15. به قوام مدفوع گاوها توجه داشته باشيد .

کاربرد اسید لینولئیک در تغذیه دام

کاربرد اسید لینولئیک در تغذیه دام

مقدمه:

اسیدهای لینولئیک مرکب (CLA)گروهی از اسیدهای چرب هستند که فقط در چربی نشخوارکنندگان یافت می شوند . از دیدگاه شیمیایی (CLA) مخلوطی از ایزومرهای مختلف با باندهای مضاعف هستند که عمده آنها سیس-9وترانس-11می باشند. CLA دارای خاصیت ضد سرطانی است وایزومرهای سیس -  9 و ترانس - 11 که بخش عمده درفرآورده های غذایی دامی می باشند دارای خاصیت ضد سرطانی دارد.

کم کرد ن مقدار چربی لاشه وشیروبه دلیل تقاضای مشتریان برای فرآورده های غذایی کم چربی حائز اهمیت است .

اثرات مفیدگزارش شده ازCLAدرمطالعات پزشکی با استفاده از مدل های حیوانی :

اثر بیولوژیکی

ضد سرطان ، ضد تصلب شرائین ، تغییر در مسیر متابولیسم ، ضد بیماری قند ، محرک ایمنی بدن ، محرک قوی شدن بدن  ، از بین برنده فساد خون ومزاج لاغری مفرط (Cachexia) و از بین برنده علایم قرحه آکله یا سل پوستی (Lupus) .

گاو شیرده واسید های لینولئیک مرکب :

استفاده از CLAو مخلوطی از ایزومرهای آن وحتی CLA محافظت شده (کلسیمی شده) باعث کاهش تولید چربی ودرصد چربی می شود.

بعد از چهار روز تزریق ایزومر سیس -12وترانس -10 منجر به 40%کاهش در تولید چربی شیر گردیدند.

 CLA فقط بر روی چربی شیر اثر می گذارد وتاثیری بر دیگر اجزا ندارد . استفاده از CLA باعث کاهش ترشح چربی شیرمی شود که طی آن باعث تعادل مثبت تر انرژی خواهد شد که نتیجه این عمل باعث بهبود کل انرژی دام در مراحل خاصی از تولید می شود در نتیجه باعث افزایش تولید شیر، افزایش سنتز اجزائ دیگر شیر، کاهش اختلالات متابولیکی و بهبود راندمان تولید مثلی می شود .

روشهای تهیه شیر کم چربی :

استفاده از جیره های کم فیبروپرکنسانتره ،کوچکتر کردن انداره قطعات فیبرو تغذیه بعضی روغنها .

ولی این روشها دارای اثرات زیان آوری ازقبیل اختلالات متابولیکی مانند اسیدوز،  کتوز، جابجایی شیردان و لنگش رادارد در حالی که استفاده از  CLAبرای کاهش سنتز چربی شیر در عین حال که تولید وسلامتی دام حفظ می شود یک ابزار مدیریتی جدید رابرای گاودارن ارائه می کند .

دوره انتقال :

گاوهای شیرده در این مرحله ازشیردهی انرژی بیشتری در مقایسه با انرژی مصرفی سنتز وتولید می کننددر نتیجه گاوها تعادل منفی شدید انرژی را تجربه می کنند که این با مشکلات متابولیکی وکاهش عملکرد تولید مثلی در ارتباط است .

     با کاهش تقاضای مواد مغذی برای سنتز شیر از طریق کاهش تولید چربی شیر شدت تعادل منفی انرژی کاهش می یابد بهبود تعادل انرژی تقاضا برای بسیج چربی بدن را کاهش می دهد وبنابراین غلظت اسیدهای چرب آزاد کاهش یافته ودر نتیجه وقوع کبد چرب و کتوز کاهش می یابد .

     شروع فعالیتهای تخمدانی پس از زایمان تا حدود زیادی به تعادل مثبت انرژی بستگی ازاینروبا بااستفاده ازCLA می توان باعث بهبود گیرایی گاوها شد.  

تنش حرارتی  :

تنش حرارتی باعث کاهش مصرف غذا ، نشخوار وهضم وجذب خوراک وافزایش احتیاجات نگهداری می شود. در نتیجه کاهش مصرف غذا باعث تعادل منفی انرژی می شود که تاثیر منفی بر تولید شیر وفعالیتهای تولید مثلی می شود . استفاده از CLA باعث کاهش ساخت چربی شیر می شود که این عمل باعث بهبود تعادل انرژی و بهبود سلامتی و تولید مثل گاو می شود .

تولید شیر :

اوج تولید شیر 60-40پس از زایمان است .ودر این مرحله گاوها در تعادل منفی انرژی هستند . در نتیجه تولید شیر در گاوهای پرتولید با محدودیت انرژی کاهش می یابد حال کاهش بحران ناشی ازساخت چربی در طول این مرحله از شیر دهی می تواند باعث افزایش تولیدات وترکیبات شیر گرددوبنابراین امکان دستیابی به حداکثر توان ژنتیکی گاو مقدور می گردد .

سیستم ایمنی وCLA

کاهش تولید شیر وکاهش افزایش وزن گاوهای گوشتی به دلیل بیماری وشرایط غیر بهداشتی است.واکنش ایمنی توسط سیتوکینازهاانجام می شود هورمونهای سیستم ایمنی توسط ماکرو فاژها ساخته وآزاد می شوند وتکثیر لنفوسیتها راتحریک می کنند. ولی سیتوکینازها باعث کاهش مصرف خوراک وکاهش ماهیچه، افزایش وزن روزانه وحتی کاهش وزن بدن می شوند. ازاین رو به کمک  CLA می توان از کاهش افزایش وزن به دلیل تحریک سیستم ایمنی جلوگیری کرد .

گاو دامدار گلستاني با توليد روزانه 185كيلو شير ركورد شكست

در يك پديده استثنايي
گاو دامدار گلستاني با توليد روزانه 185كيلو شير ركورد شكست

وزارت جهاد كشاورزي اعلام كرد: گاو گل خاتون كه متعلق به يك دامدار گلستاني است، روزانه 161 تا 185كيلوگرم شير توليد مي كند.
به گزارش مركز خبري اميد ،وزارت جهاد كشاورزي اعلام كرد: با رشد جمعيت، بشر براي تامين غذا به فكر پرورش حيوانات و اهلي كردن آن افتاد، ولي صرفا پرورش دام به شيوه سنتي نمي‌توانست نيازهاي غذايي را برطرف كند، به همين دليل انسان با استفاده از علم ژنتيك شروع به اصلاح نژاد دام‌ها كرده تا از اين طريق ميزان و بازده توليدات دامي را بالا ببرد.
براي اصلاح‌ نژاد دام‌ها نياز به انتخاب دام‌هاي برتر است و چگونگي استفاده از اين دام‌هاي برتر مستلزم شناخت علمي و كاربردي ژنتيك مي‌باشد، ولي گاهي توليد اين دام‌هاي برتر، فوق‌العاده نادر است كه يكي از اين اتفاقات نادر در استان گلستان، شهرستان بندرگز و در روستاي گز شرقي به وقوع پيوست.
بنابر اين گزارش، گاو شيري( نام گاو «گل خاتون» است) متعلق به آقاي نصير خاري، يكي از اين دام‌هاست كه ركورد ثبت و تاييد شده توليد شير آن كه توسط كارشناسان مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي و معاونت امور دام سازمان جهاد كشاورزي استان گلستان برابر 161 تا 185كيلوگرم در روز بوده است.

علاوه بر اين گزارش ركورد توليد شير اين دامداري نيز به طور مستمر و روزانه به معاونت امور دام گزارش مي‌شود.
«گل خاتون» در تاريخ 29/9/86 گوساله نري را به دنيا آورد و بعد از آن تاريخ توليد شيرش به شكل فوق‌العاده‌اي افزايش يافت، جالب اينكه اين گاو بعد از چهارمين زايش نيز اين شكل افزايش توليد را نشان داد و اوج توليد 104 كيلوگرمي هم تاكنون داشته است.
«گل خاتون» 6 بار در روز دو شش مي‌شود و غذاي مصرفي آن حدود 50 كيلوگرمي است كه اين ميزان خوراك حدود 2 برابر يك گاو پر توليد است.
اهميت توليد شير گل خاتون وقتي روشن‌تر مي‌شود كه بدانيم در حال حاضر بهترين گاوهاي موجود در ايران بيشينه توليد حدود 70- 60 كيلوگرم را نشان مي‌دهند كه اين گاوها نيز تعداد محدودي هستند، ولي يك چنين توليدي با توجه به شرايط معمول در گاوداري‌هاي موجود نه تنها در كشور ما بلكه در جهان بي‌سابقه است.
گل خاتون تاكنون 5 گوساله به دنيا آورده كه 2 راس از آنها نر و 3 راس ماده بوده و كارشناسان معاونت امور دام استان شناسنامه گاو دورگ يا ‌آميخته براي اين گاو صادر كرده‌اند. لذا با توجه به اهميت موضوع معاونت امور دام با همكاري ساير مراكز تحقيقاتي در فكر بهره‌برداري ويژه از پتانسيل‌هاي ژنتيكي اين گاو براي نسل‌هاي آينده مي‌باشد.