21 نكته ضروري در پروار بندي گوسفند و گاو

21 نكته ضروري در پروار بندي گوسفند و گاو 

 

دوستان عزيز امروز ميخواهم مطالبي در مورد پروار بندي گوسفند و گاو را بصورت خيلي ساده و روان در اختيار علاقه مندان به پرورش اين گونه دامها در وبلاگ بگذارم اميدوارم موجبات رضايت خاطر شما عزيزان را فراهم كند .

 

                                            

بقيه در ادامه مطلب :

حسین چراغ هدایت و کشتی نجات است

ای ماه خدا!

در تقویم دل ما خاطره هیچ ماهی به سرخی تو نیست! سلام خدا بر تو و بر ستارگانی که بر گردت حلقه زده اند! و سلام خدا بر خورشید فروزانی که در خود جای داده ای! ای ماه خون! بار دیگر از راه میرسی و با نسیم گرم کربلایی، قصه آلاله های سرخ را به گوش جان می رسانی. دوباره سکوت تاریخ را درهم می شکنی و بغض ناله را از تنگنای حنجره ها آزاد می کنی. بانگ چاووش کاروانت به گوش می رسد و شیدائیان را دوباره به مهمانی شور و حماسه فرا می خواند و جان عشاق را از جام گریه سرمست می کند.

                                                 

                                                  

فرا رسیدن ماه محرم بر عموم مسلمین جهان تسلیت باد.

 

 

روش پرواربندی گاو و گوساله

                                 روش پرواربندی گاو و گوساله

       پروار بندي در دنيا از اهميت فوق العاده اي بر خوردار است و بخصوص در مملکت ما که کمبود پروتين  بسيار محسوس است، در پروار پروار بندي در اثر ذخيره شدن چربي در داخل بافت هاي عضلاني گوشت  حاصله ترد،خوش طعم و آبدار مي شود. البته بايد توجه داشت که حيوانات را در حدي پروار نمود که ذخيره چربي زياد در بدن باعث کاهش بازار پسندي گوشت نشود . همچنين حداقل سرمايه و نيرو به حداکثر بهره دست يافت.در ادامه مطلب

منبع : http://eadam.blogfa.com/cat-1.aspx

جايگاه دام

 

 علاقه مندان به تاسيس دامداري ميتوانند طبق  مشخصات  زير  عمل نمايند.

جايگاه مناسب دام 

مقدمه
هدف از دامداري استفاده از توليدات مختلف دامها مثل شير، گوشت، پشم وغيره است. اگر توليدات دامها از نظر مقدار ومرغوبيت خوب باشد، دامداري سودمند است. نگهداري از حيواناتي كه توليد كمي دارند ويا توليد آنها از نوع مرغوب نيست، مفيد نمي باشد.
براي اين كه دام ها توليد خوبي داشته باشند، بايد شرايط وامكانات لازم براي آنها تهيه كنيم. يكي از اين شرايط ساختن جايگاهي است كه در ان اصول فني براي پرورش دام وجود داشته باشد. اين جايگاه بايد محيطي آرام و دور از هر نوع ناراحتي را براي دام به وجود آورد.
در اين نشريه شما به طور خلاصه با مشخصات و شرايط جايگاه خوب براي دام آشنا مي شويد.
 

تعريف جايگاه جايگاه به ساختمان يا ساختمانهايي گفته مي شود كه براي به وجود آوردن شرايط مناسب زندگي وتوليد براي دامها ساخته شده باشد. شرايط مناسب زندگي وتوليد شامل تهيه خوراك به اندازه كافي واز نوع خوب ، هواي تازه وپاكيزه به مقدار كافي وحفظ حيوان در برابر سرما ويا نور شديد خورشيد مي باشد.
شرايط عمومي جايگاه دام هر جايگاه دام بايستي شرايط زير را داشته باشد: 1- محل جايگاه بايد از خانه هاي مسكوني فاصله داشته باشد، اما اين فاصله نبايد به اندازه اي باشد كه دامدار در نگهداري دام دچار مشكل شود. 2- زميني كه براي جايگاه دام انتخاب مي شود بايد از زمين هاي اطراف بلند تر ويا هم سطح آن باشد تا از ورد آبهاي جاري به محل نگهداري دام ها جلوگيري شود. 3- ساختمان جايگاه دام بايد طوري ساخته شود كه از نور خورشيد به مقدار زيادي استفاده شود. تابيدن نور خورشيد به بدن دام ها وجايگاه بسيار مفيد است. 4- ساختمان جايگاه بايد طوري ساخته شود كه از وزش بادهاي فصلي به داخل جايگاه جلوگيري شود. همچنين مسير وزش باد هميشه از طرف خانه ها به سمت جايگاه باشد. 5- ديوار، سقف و كف جايگاه در صورت امكان از موادي مانند سنگ، آجر وسيمان ساخته شود تا امكان زندگي حشرات و ميكروب ها در جايگاه كم وتميز كردن و ضد عفوني كردن راحت تر باشد. 6- كف جايگاه بايد محكم و بادوام، غير قابل نفوذ وغير لغزنده باشد. 7- بايد تعدا دام ها و بزرگي جايگاه با هم هماهنگ باشد به عبارتي تعداد دام با مساحت جايگاه تناسب داشته باشد.
مشخصات جايگاه گاو براي نگهداري گاو از جايگاه بسته ويا جايگاه باز استفاده مي شود. جايگاه بسته نوعي از جايگاه است كه از هر طرف بسته است. اين نوع جايگاه مخصوص مناطق سردسير است. جايگاه باز ساختمان جايگاه باز از يك ساختمان بسيار ساده وبا سه ديوار ويك سقف تشگيل شده ويك طرف آن باز است در جلو جايگاه محلي به نام بهاربند براي گردش گاوها در نظر گرفته مي شود.
مشخصات جايگاه باز 1- محل بايستي سر پوشيده و رو به آفتاب باشد. عرض آن كم وطول آن زياد باشد. براي هر گاو معمولاً در محوطه سقف دار 5 متر و در قسمت بهاربند 10 متر مربع بايد در نظر گرفته شود. 2- آخور و آبشخور در محوطه بهاربند ساخته شود. طول آخور براي هر گاو حدود 60 تا90 سانتيمتر و پهناي آن حدود 50 سانتيمتر مي باشد 1- ارتفاع سقف محل سرپوشيده حدود 3 متر وشيب سقف به طرف پشت جايگاه باشد.
جايگاه گوسفند وبز گوسفند وبز نسبت به رطوبت وكوران هوا حساسند بنا براين بايستي در ساخت جايگاه اين موضوع را مد نظر قرار داد. جايگاه گوسفند وبز نيز بهتر است شامل محوطه سرپوشيده وبهار بند باشد. براي هر راس گوسفند وبز5/1 متر مربع فضا در محيط سر پوشيده و حدود 3 تا4 مترمربع در بهاربند بايستي در نظر گرفته شود. ارتفاع سقف از كف جايگاه 5/2 تا3 متر وشيب سقف بايد به طرف پشت باشد. جايگاه مناسب گوسفند وبز را در تصوير روي جلد مشاهده مي كنيم. ضد عفوني جايگاه دام براي پيشگيري و مبارزه با بيماريها هر جند وقت يكبار جايگاه دام را ضدعفوني مي كنيم. هنگام ضدعفوني كردن مواظب باشيد خوراك و آب دام آلوده نشود ودر دسترس حيوان قرار نگيرد

منبع : http://eatarvijedam.blogfa.com/post-91.aspx

جایگاه گاو در طبقه بندی حیوانات

سلسله	حیوان	animal	Kingdom
شاخه	طناب داران	chordate	phylum
زیر شاخه	مهره داران	vertebrate	Subphylum
رده	پستانداران	mammalian	class
راسته	زوج سمها	artiodactyls	order
زیر راسته	نشخوارکنندگان	ruminants	suborder
خانواده مربوط به گاو	مربوط به گاو	bovidae	family
زیر خانواده	مربوط به گاو	bovina	Sub family
جنس	گاو	Boos(cow=ox)	genus

از

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تهیه و تنظیم : مهندس معین زاده

قویرق دولوب " Quyruq Dolub "

قویروق دولوب " Dolub   Quyruq "

 

کالبد شکافی یک اصطلاح محلی  در علوم دامی

 

در منطقه آذربایجان اصطلاحی هست بنام " قویروق دولوب " که این اصطلاح  سالها ست که به غلط تعبیر و  تلفظ میشود

 

بعنوان مثال " قویروق دونوب " و یا " قویروق دوغوب " نیز در فرهنگ عامه مصطلح  شده است .

 

منشاء  اصطلاح :  آذربایجان و شهرستان نقده " سولدوز "

 

            

اصل لغت و اصطلاح  " قویروق دولوب "    " Dolub  Quyruq "

 

علت نامگذاری :

 از زمانهای قدیم پرورش گوسفند در منطقه آذربایجان از جایگاه شایسته ای برخوردار است در فصل پاییز که گوسفندان آبستن میشوند بعد از 5/5 ماه بره های آنها متولد میشود که مصادف با فصل بهار هست . در فصل بهار از علوفه های تر و تازه مصرف میکنند که به رشد آنان کمک شایانی میکند و بعد از آن نوبت به  برداشت محصولات غله ای میرسد و گوسفندانی که بصورت چرای آزاد در بیرون پرورش داده میشوند از غلات موجود در زمینهای کشاورزی که موقع برداشت ریخته شده اند استفاده نموده و بنحو خوبی پروار شده و دنبه آنها پر از پیه و چربی میشود که تقریبا اواخر مرداد ماه میشود .در این موقع گوسفندان بیشترین  ذخایر چربی و گوشت را دارند که اصطلاحا به آنها میگویند " قویروقو دولوب " یعنی اینکه دنبه بسته اند و این  زمان مصادف با پایان فصل شنا در دریاچه ارومیه میباشد  که تقریبا سرما نیز فرا میرسد  و  به غلط مصطلح شده که " قویروق دونوب " ویا دنبه گوسفندان یخ  زده  و زمان مناسبی برای شنا در دریاچه ارومیه  نمیباشد.   منشاء اصلی این اصطلاح شهر نقده " سولدوز " میباشد  که مردم در فرهنگ عامیانه " قویروق دونوب " یا  " قویروق دوغوب "  میگویند که اصطلاح واقعی و درست آن " قویروق دولوب " میباشد .

 

 تحقیق  : کارشناس ارشد علوم دامی و فیزیولوژی تغذیه  - مهندس معین زاده

غني سازي كاه

غني سازي كاه

مقدمه
يكي از مواد علوفه اي كه جهت تغذيه انواع دامها به مقدار زياد مصرف مي شود، كاه مي باشد. كه به دليل ارزان تر بودن از ساير علوفه ها مي توان در جيره هاي غذايي دام حداكثر استفاده را به عمل آورد. كاه به تنهايي داراي ارزش غذايي ناچيزي است ودامهايي كه از آن استفاده مي كنند مجبورند براي عمل هضم مدت نگه داري كاه در شكمبه خود افزايش دهند. درنتيجه اين عمل مقدار غذاي مصرفي دام كم واز توليد آنها كاسته مي شود.
درواقع دام هاي آبستن، شيرده ويا پرواري نبايد از كاه بيش از حد استفاده كنند وفقط دامهاي داشتي آن هم درحالت نگهداري مي توانند مقدار بيشتري كاه دريافت كنند.
براي استفاده بهينه وبهتر از كاه در تغذيه دام بايستي آن را غني سازي كرد.با عمل غني سازي كاه، قابليت هضم، خوش خوراكي، وارزش غذايي آن به نحو چشم گيري افزايش مي يابد.

عمليات غني سازي كاه
يكي از روش هاي غني سازي مواد خشبي مثل كاه استفاده از كود شيميايي اوره(كود سفيد) كه هم به نسبت ارزان و در دسترس مي باشد.
 

مراحل غني سازي 1- ساخت سيلو سيلو به محلي گفته مي شود كه در آن مواد غذايي را براي سالم ماندن، انبار وذخيره مي كنند. سيلو را به سه روش مي سازند: الف) كندن گودال در زمين ب) ساختن يك چهار ديواري بر روي زمين ج) پوشاندن كامل كاه با استفاده از پلاستيك
2- آماده كردن كاه ابتدا كاه را وزن كرده ودر صورت درشت بودن آنها را به قطعه هاي در حدود 10 سانتيمتر خرد مي كنيم.
3-آماده كردن محلول به ازاي هر100 كيلوگرم كاه 5 كيلوگرم كود اوره(كودسفيد) لازم است كه آن را در100 كيلو گرم آب به خوبي حل كنيم. براي خوش خوراكي سيلو مي توان حدود 2 الي 5 كيلوگرم ملاس و   ۵/۲ کیلو آهک و ۵/۲ کیلو نمک به محلول اضافه كرد.
1- تهيه سيلو براي پركردن سيلو يك لايه از كاه را در سيلو مي ريزيم وبه وسيله آبپاش يا آفتابه تميز از روي آن مي ريزيم وهمينطور يك لايه كاه وبعد به وسيله آبپاش محلول پاشي مي كنيم و آنها را فشرده مي كنيم.به طوري كه هم كاه خيس وفشرده شود وهم هواي بين آنها خارج شود اين كار را تا پر شدن سيلو ادامه مي دهيم.
2- پوشش سيلو به وسيله پوشش پلاستيكي، سيلوي پر شده وفشرده را به خوبي مي پوشانيم به طوري كه هوا وآب به درون آن نفوذ نكند، سپس اطراف پلاستيك را براي پوشش بهتر با كاهگل يا گچ مي چسبانيم تا اطمينان بيشتر حاصل شود.
3- برداشت سيلو مدت زمان لازم براي آماده شدن سيلو بستگي به درجه حرارت محيط دارد. اگر هوا گرم باشد سيلو ظرف مدت يك هفته آماده است واگر هوا معتدل باشد اين مدت دوهفته ودر صورت سرد بودن هوا سه هفته به طول مي انجامد. توجه داشته باشيد دراين مدت هرگز به سيلو دست نزنيد. بعداز اين مدت مي توان از گوشه پلاستيك به اندازه مورد نياز كنار زده وسيلو را برداشت كرد. استشمام بوي گاز آمونياك علامت غني شدن كاه است. 4- مصرف كاه غني شده قبل از خورانيدن كاه غني شده به دام ها سيلو را چند ساعت درهواي آزاد پهن كنيد تا بوي گاز آن از بين برود وسپس به صورت تدريجي به مصرف دامها برسانيد. سعي شود سيلو ابتدا در جيره غذايي دام به مقدار كم وسپس به مرور اقزايش يابد.

منبع : http://eghliddam.blogfa.com/

پرورش گوسفند

                                                                         

شناخت پرورش گوسفند و اهمیت آن

بدون شک کوچکی جثه، قابلیت رام شدن و بهره دهی زیاد از نقطه نظر تولید گوشت، شیر و پشم وسایر فرآورده های آن باعث شده است که نظر انسان به این حیوان جلب گردد.
در ایران علوفه مراتع متغییر است و گوسفندان همانند شتر مواد لازم را در بدن خود به صورت دنبه و دیگر مواد ذخیره می کند.

به خاطر مسایل مذهبی و اهمیت قربانی کردن، گوشت گوسفند در درجه اول و دیگر فرآورده های آن در درجه دوم اهمیت قرار دارد.به علت عدم آگاهی گوسفندداران ایرانی اغلب گوسفندان ایرانی اصالت خود را از دست داده و به صورت ناخالص در آمده اند.

دامنه های سلسله جبال زاگرس در جنوب غربی و مرکز و سلسله جبال البرز در شمال ایران مناطق مناسبی برای پرورش گوسفند در ایران هستند.

                                                                

 

محاسن و معایب پرورش گوسفند

محاسن:

1.      گوسفند یک حیوان نسبتاً خوش بنیه ای است که آب و هوای متغییر و خشک را تحمل می کند و با فقیرترین علوفه و غذل ها را رشد خود ادامه می دهد.

2.      بوسیله گوسفند می توان زمین های نا مرغوبی که برای کشت و زرع مناسب نیست با ایجاد مرتع مصنوعی مورد استفاده قرار داد.

3.      گوسفند در مقایسه با سایر دام ها به جیره نگهداری کمتری احتیاج دارد و بیشتر غذایی را که دریافت می کند صرف تولید رشد و نمو خود مینماید. به همین سبب در بیشتر کشورهای دنیا از نقطه نظر اقتصادی در رتبه اول قرار دارد.

4.      انواع فرآورده های گوسفند را در تمام طول سال می توان به بازار عرضه کرد، به همین جهت دامدار کمتر با مشکلات مالی مواجه می شود.

5.      برگشت سرمایه نسبتاً سریع است، به عنوان مثال بره را در 3 ماهگی یعنی 8 ماه پس از آبستنی می توان فروخت.

6.      عادت گوسفند از نظر دفع فضولات و به ویژه در نقاط مرتفع چراگاه و مرتع از نظر تقویت و کود دهی خاک مورد توجه و اهمیت است.

7.      پشم حاصله را می توان به راحتی انبار کرد و در زمان مناسب به بازار عرضه کرد یا به مسافت های دور فرستاد.

8.      چربی خالص پشم (لالولین) که از پساب حاصله از شستشوی پشم به وسیله روش های شیمیایی جدا می گردد به عنوان مخلوط کننده کرم های آرایشی و طبی استفاده می گردد.

معایب:

1.      گوسفند معمولاً از نظر حیوانات مهاجم به ویژه سگ و گرگ در معرض مخاطره است.

2.      گوسفند در برابر آسیب ها و بیماری ها و به ویژه عوارض انگلی نسبت به سایر دامها بیشتر حساس است.

3.      حرفه چوپانی از نظر اجتماعی چندان چشمگیر نیست و به همین جهت سیستم چوپانی پرورش گوسفند معمولاً با کمبود افراد مجرب مواجه است.

4.      الیاف مصنوعی که از ترکیبات شیمیایی و رزین تولید می شود می تواند به عنوان ماده جایگزین پشم با آن رقابت نماید.

 

اهمیت استفاره از مراتع در پرورش گوسفند

در بیشتر مناطق دنیا پروش گوسفند به صورت چرای آزاد یعنی به شکل همان سنت اولیه انسان با استفاده از مراتع طبیعی انجام می پذیرد.

انواع چرا

1.      چرای گسترده یا آزاد: به دو نوع نوع گسترده نسبی و مطلق تقسیم می گردد که در نوع اول گله در کل طول سال در کل مرتع چرا می کند ولی در حالت دوم قسمتی از مرتع برای جمع آوری غذای زمستانی حفظ می گردد.

2.      چرای انتقالی یا بسته: در این روش مرتع به وسیله حصار به قطعات مختلفی تقسیم می گردد و گوسفندان در هر ایامی از سال در قسمتی از مرتع به سر می برند. از تفاوت هایی که این روش با روش گسترده دارد این است که به علت بسته بودن گیاهان نا مطبوع هم به مصرف گوسفند میرسد.

3.      چرای مخلوط : گاهی اوقاط و بر حسب شرایط می توان حیوان دیگری را در چرای گوسفند وارد ساخت، از انواع چرای مخلوط می توان چرای گوسفند و گاو،میش و بره نام برد.

موقع چرا

معمولاً گوسفند از اوایل فصل بهار قادر به انتقال به چراگاه می باشد و اگر چه انتخاب زمان انتقال در هر نقطه بستگی به شرایط آب و هوایی، ارتفاع، نوع خاک و بالاخره نوع گیاه دارد ولی توجه به دو نکته لازم و ضروری است. اولاً آن که گیاهان سمی در بهار زودتر از سایر گیاهان ظاهر می شوند و پیش چرای گوسفند در این مناطق می تواند باعث تلفاتی در گله گردد. ثانیاً هنگامی می توان از چراگاه استفاده نمود که ارتفاع ساقه های علوفه دست کم به 10 تا 12 سانت رسیده باشد. با این ترتیب هر قدر در عقب انداختن چرا به اواسط بهار سعی شود در حفظ و نگهداری مرتع تلاش بیشتری مبذول گردیده.

ظرفیت چرای مرتع

بر حسب تعریف، حداکثر تعداد گوسفندی که می تواند در در هر سال در محدوده خاصی و در مدت معینی چرا کند و سطح تولید مرتع از نظر کمیت و کیفیت تغییر نکند ظرفیت چرای مرتع نامیده می شود.

مدت معین چرا از نظر آنکه در سطح تولید مرتع تغییری حاصل نگردد در ایران به صورت متوسط حدود 100 روز است.

بر اساس آخرین آمار تعداد دام موجود در کشور حدود 80 میلیون واحد دامی است و که از این تعداد با توجه به ضریب وابستکی انواع مختلف دام به مرتع حدودو 50 میلیون واحد دامی کشور کاملاً وابسته به مراتع می باشند که براساس موجود حدود 5/35 میلیون واحد دامی اضافه در مراتع چرا می کنند یا به زبان دیگر میتوان گفت از مراتع موجود 3 تا 5/3 برابر ظرفیت مجازبهره برداری می شود که این باعث تخریب و کاهش مراتع می گردد.

 

شناسایی و قضاوت گوسفند

ابتدا باید هدف از پرورش را مشخص نمود سپس نژاد را انتخاب کرد.معمولاً دو صت را با اولویت قرار دادن یکی از آنها در نظر می گیرند.(مانند زیر)

 

صفت اصلی	صفت فرعی
گوشت	پشم
پشم	گوشت
گوشت	شیر
شیر	پشم

 

جایگاه و تجهیزات لازم برای پرورش گوسفند

پرورش گوسفند در مقایسه با پرورش گاو به تجهیزات و امکانات کمتری احتیاج دارد و در اکثر کشورهای دنیا گوسفندان در بیشتر ایام سال به صورت آزاد پرورش می یابند و در فصل زمستان و ایام نا مساعد هوا در محیط های بسته به سر می برند. گوسفند حیوانی است که تنها از کوران باد و رطوبت نامناسب رنج میبرد و در برابر بسیاری از تغییرات جوی بردبار و مقاوم است. پس از احداث جایگاه باید به دسترسی آسان آب توجه داشت چرا که آب نیاز اولیه است.

 

آغل

تقسیمات داخلی آن باید به گونه ای باشد که بتوان آن را با توجه به نیاز و شرایط تغییر داد، مثالاً اگر دامدار مایل باشد فضایی برای نگهداری گوسفندان داشتی فراهم کند با اندک تغییراتی آن را فراهم کند. از جمله مسایلی که باید در نظر داشت عبارتند از دیوار چینی مناسب و نامساعد برای رشد هرگونه انگل، کف سازی محکم بادوام، غیرقابل نفوذ و غیر لغزنده، سقف سبک، ارزان و غیر قابل نفوذ برای جانوران،بهاربند با حصاربندی مناسب که همان حیاط آغل است، وسایل غذاخوری مدرن و کارآمد، نور و تهویه مناسب.

 

جایگاه باز

جایگاه باز عبارت است یک ساختمان مسقف که از چهار طرف باز است در نمونه مدرن آن دیوارهای جانبی از عدل های کاه و کف را به صورت نرده ای می سازند. این نوع جایگاه در بیشتر کشورها برای میش های داشتی استفاده می گردد ، مساحت لازم برای هر میش بالغ حدود 1 تا 5/1 مترمربع است و آخور و آبشخور به میزان لازم بر حسب تعداد گله تأمین می گردد.

 

جایگاه نیمه باز

عبارت است از یک ساختمان ساده که از سه طرف محصور شده و از یک طرف باز است و حیاطی در کنار دارد که گوسفندان در شرایط نامساعد جوی یا برای استرحت در قسمت مسقف بسر می برند.

 

قسمت های لازم دیگر

اتاق توزین دام، پشم چینی، بسته بندی پشم، ذخیره علوفه، توزین، نگهداری مواد کنسانتره و یا روزانه، محل تهیه غذای روزانه، نگهداری کود، نگهداری گوسفندان مریض، حمام دام، اتاق شیردوشی، اتاق کارگر و دفتر.

 

بلوغ و تولید مثل در گوسفند

بلوغ جنسی در بره نر، بستگی به عوامل متعددی دارد که به ترتیب عبارتند از وزن،سن،نژاد،آب و هوا،فصل تولد و غذا.

به نظر میرسد وزن حیوان بیش از سایر موارد در در این امر موثر باشد. احتمالاً مسئله تغذیه به این امر کمک می کند. به تجربه ثابت شده بره های پاییزه دیر تر از بره های بهاره به بلوغ می رسند. همچنین نژادهای درشت اندام دیرتر از نژادهای کوچک اندام به سن بلوغ میرسند. البته این صفت به خصوصیت نژادی هم مرتبط است. شرایط آب و هوا از نظردرجه حرارت و رطوبت در بلوغ بره ها موثر است. بطور کلی در شرایط ایران بره ها بین 6 تا 12 ماهگی به سن بلوغ رسیده و قادر به جفت گیری می باشند ولی از لحاظ بهره برداری و تولید نسل، از سن 18 ماهگی به بعد مورد بهره برداری قرار میگیرند.

 

روش های پرورش گوسفند

 

1.      روش پرورش گوسفند نژاد خالص: دراین روش معمولاً فقط یک نوع نژاد خالص برای پرورش در نظر گرفته می شود و تمام مساعی در جهت تثبیت و تقویت نژاد مربوطه انجام می گیرد. قوچ های حاصله به مصرف کسانی که به صورت آمیخته گری به پرورش گوسفند پرداخته اند می رسد. این کار معمولاً سود اقتصادی چندانی ندارد و غالباً به صورت ذوقی یا توسط ارگان های دولتی انجام می گیرد. در ایران ایستگاه پرورش گوسفند عباس آباد مشد (30 کیلومتری جاده سرخس) وابسته به سازمان دامپروری کل کشور از جمله مراکزی است که در از نژاد خالص بلوچی پرورش داده می شود.

2.      روش پرورش گوسفند به روش آمیخته گری: در اغلب کشور های دنیا از این روش برای پرورش استفاده می گردد. در این روش سعی می گردد دو نوع نژاد مطلوب مثلاً نژاد گوشتی و نژاد مناسب باروری با هم آمیخته می گردد و در نسل اول ژن های مطلوب ژن های ضعیف را کنار زده و بره حاصل از آمیزش این دو نژاد خالص بره ای خواهد بود که هم از لحاظ گوشتی و هم از لحاظ باروری مطلوب است ولی در نسل بعدی ژن های مطلوب ضعیف شده و ژن های نامطلوب غالب می گردد.

3.      روش پرورش گوسفند در مزرعه: این روش نمونه ای از روش فشرده است که به جز مناطق عشایری ایران در بیشتر مناطق روستایی معمول و متداول است منظور اصلی در این روش اول تولید و فروش بره و در مرحله دوم تولید و عرضه پشم است. تعداد گله در این روش متغییر است و ممکن است بین 6 تا 500 رأس باشد. در این روش،نگهداری و مراقبت از گله بر عهده یک یا دو نفر مراقب است که کارهای دیگری هم در مزرعه دارند لزا در این روش توجه کافی به گله مبذول نمی گردد.

4.      پرورش گوسفند به روش چرای آزاد: از این روش که به نام روش گسترده و یا متحرک نیز خوانده می شود در مناطقی استفاده می گردد که از آب و هوای معتدل برخوردار است و در مجاورت مراتع وسیع و پربار قرار ارند.در این روش در بیشتر کشورهای خارجی و مناطق عشایری ایران استفاده می گردد.

5.      پرورش وسفند به روش چرای نیمه آزاد: شکل دیگری از روش فوق است در این روش از آغل برای نگهداری بره ها و گوسفندان در طول شب و فصول نامساعد سال یا به منظور پراربندی استفاده می گردد.

6.      روش پرورش گوسفند به منظور پرواربندی: دراین روش بره هایی به منظور پرواربندی خریداری می گردد و با جیره غذایی مناسب برای فروش آماده میگردند. قیمت خرید بره ها حدود 50 تا 70 درصد کل مخارج پرواربندی را با توجه به مرگ ومیر های احتمالی تشکیل می دهد.

 

تولیدات عمده گوسفند

تولیدات عمده گوسفند عبارت است از : گوشت،پشم و چرم.

 

منابع:

 

اصول نگهداری و پرورش گوسفند ، تالیف :دکتر منوچهر سعادت نوری / دکتر صدر الله سیاه منصور ، انتشارات اشرافی

 

میزان احتیاجات دام به آب

میزان احتیاجات به آب :

در گاو : به ازاء هر 100 کیلو وزن زنده 8 تا 9 لیتر آب .

 به ازاء هر لیتر شیر ، 4 تا 6 لیتر آب .

 یک گاو پر شیر ، می توا ند در روز تا 150 لیتر آب بیاشامد .

در گوسفند : میش شیر ده تا 6 لیتر

 گوسفند پرواری تا 4 لیتر

در اسب : 40 تا 60 لیتر ( برحسب جثه ، میزان کار و شرایط جغرافیایی )

طیور : مرغ تا 250 گرم و بوقلمون تا 500 گرم

شتر : به ازاء هر 500 کیلو وزن زنده ، 15 تا 20 لیتر آب نیاز دارد . ( شتر در گرمای زیاد می تواند تا 17 روز بدون آب زنده بما ند ) .

 

ترشحات بزاق دام

بزاق :  ( saliva)

     بزاق نشخوارکنندگان قلیایی بوده و در حدود 8 تا 5/8 است . مقدار آن درگاو 130 تا 180 کیلوگرم در روز   است . مقدار ترشح بزاق در حالت استراحت یک کیلوگرم وبه هنگام خوردن غذا 5 کیلوگرم است .

     چنانچه ترشح بزاق کم باشد ، محتوی شکمبه غلیظ شده وگازی که در نتیجه تخمیر ، حاصل می شود ایجاد کف می کند و در دام تولید نفخ می شود . علفهای سخت وخشبی به خصوص علف غلات باعث تحریک معده وترشح بزاق می گردند ( ترشح بزاق از طریق تحریک معده توسط مواد خشبی ) ولی یونجه تازه با برگ زیاد ، کمتر تحریک کرده و در نتیجه بزاق کمتر ترشح شده و در گاو ایجاد نفخ می کند .

     در بزاق نشخوار کنندگان ، هیچ گونه آنزیمی وجود ندارد ونشاسته بدون تبدیل شدن به قند ، از دهان عبور  می کند . اگر غیر از این اتفاق می افتاد ونشاسته به قند تبدیل می شد ، میکروارگا نیسمهای معده ، به جای استفاده از مواد خشبی وسلولزی ، از قند تولید شده استفاده می کردند ودو زیان وارد می گردد ، یکی اینکه مواد سلولزی بدون هیچ تغییری از معده رد می شوند ودوم اینکه مواد قندی به مصرف میکروارگا نیسمها رسیده وهدر می رفتند .

     بزاق مترشحه در دامها ، توسط دیواره شکمبه وروده جذب شده واز بدن خارج نمی شوند .

گاو برای گرفتن علوفه از زبان بلند خود استفاده کرده وآن را به دور گیاه پیچانده وبه دهان خود می کشاند.گیاه و علوفه  باید حداقل 12 سانتیمتر بلندی داشته باشد تا گاو بتواند آن را بگیرد . قطر لوله مری در گاو در حال استراحت 2 تا 5/2 سانتیمتر است ومی تواند به خوبی گلوله های غذا به بزرگی یک تخم مرغ را قورت دهد .

     گاوی که در مرتع به مدت 8 ساعت در روز چرا می کند ، 5/1 کیلومتر راه طی کرده است و در هر دقیقه 80 حرکت فک انجام می دهد . سرعت عبور غذا درمری 50 سانتیمتر در ثانیه بوده ، اما غذاهای خشک 100 سانتیمتر در ثانیه سرعت دارند .